Wanneer de vloer het verhaal vertelt
Designer spotlight: Gerrit Rietveld
Hoe de visie van Gerrit Rietveld dankzij linoleum steeds weer tot leven komt
Sommige ontwerpers laten gebouwen na. Anderen laten meubels na. De Nederlandse architect en meubelontwerper Gerrit Rietveld (1888-1964), een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de De Stijl-beweging, liet iets na dat nog duurzamer is: een ontwerpfilosofie die ook decennia later nog zichtbaar is. Vooral bekend door de Rood-blauwe stoel en het Rietveld Schröderhuis, is zijn invloed nog altijd terug te vinden in iconische ontwerpen en soms zelfs verborgen onder een vloer.
Een vergeten meesterwerk herontdekt
Een van de meest recente ontdekkingen vond plaats in de UNESCO Press Room in Parijs, ontworpen door Rietveld in 1958. Tijdens onderzoek in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) ontdekte conservator en onderzoeker Santje Pander delen van het originele Marmoleum onder een later aangebrachte verhoogde vloer. Door de gevonden vloerdelen te vergelijken met historische stalen die in het Forbo-archief bewaard zijn gebleven, konden onderzoekers de oorspronkelijke kleuren en lay-out identificeren. Dit bood waardevol inzicht in Rietvelds ontwerpvisie en ondersteunde de restauratie van een van zijn meest opmerkelijke interieurs.
De ontdekking liet zien hoe een originele vloer de geschiedenis van een gebouw kan blootleggen en een authentieke basis kan vormen voor de restauratie ervan. Voor ons bij Forbo is het bijzonder inspirerend om te zien hoe archiefstalen helpen de oorspronkelijke visie van Rietveld opnieuw zichtbaar te maken. Het is een krachtig voorbeeld van hoe materiaalkennis kan bijdragen aan het levend houden van onze ontwerpgeschiedenis.
**Ontwerptekening van de ruimte door Rietveld van februari 1957 (afbeelding: Het Nieuwe Instituut, Rotterdam, Rietveld, G.Th./ Archief (RIET), inv.nr. 534).
Een digitaal 3D-model van de originele ruimte, met archief-Marmoleum kleurstalen als referentie,
Het behoud van Rietvelds visie
De UNESCO Press Room is niet de enige plek waar Rietvelds werk dankzij Marmoleum opnieuw is ontdekt. Tussen 1954 en 1955 ontwierp Rietveld Huis Slegers in Velp, een woning met een aangebouwd kunstenaarsatelier, in opdracht van beeldend kunstenaar Piet Slegers en zijn vrouw Gerda.
Ter ondersteuning van het restauratieteam van de Vereniging Hendrick de Keyser droeg Forbo-ontwerper Thomas Eurlings bij aan het onderzoek naar de oorspronkelijke Marmoleum-vloeren, zodat het gerestaureerde interieur zo trouw mogelijk kon blijven aan Rietvelds oorspronkelijke ontwerp.
Opmerkelijk genoeg bleken verschillende oorspronkelijke kleuren sterk overeen te komen met kleuren die nog altijd verkrijgbaar zijn binnen de huidige Marmoleum-collectie.
Hierdoor kon het restauratieteam hedendaags Marmoleum toepassen, terwijl het oorspronkelijke kleurenpalet en de ontwerpintentie behouden bleven.
Projecten als deze belichten een vaak onderbelicht aspect van Rietvelds werk. Marmoleum was niet zomaar een afwerkingsmateriaal; het maakte integraal deel uit van de architectonische compositie en droeg bij aan de kleurbeleving en het karakter van de ruimte.
Vandaag de dag is het gerestaureerde huis beschikbaar als vakantieverblijf via de Vereniging Hendrick de Keyser. Gasten die goed kijken, kunnen nog altijd bewaarde delen van de oorspronkelijke Marmoleum-vloer zien, zorgvuldig geïntegreerd in de nieuwe Forbo-vloer die tijdens de restauratie is aangebracht.
Exterieur- en interieurbeelden van Huis Slegers in Velp, die de vernieuwing van de originele Marmoleum vloer uit 1955 laten zien met de kleuren 3756 | Neptune en 3127 | Bleecker Street.
Een nalatenschap die blijft inspireren
De invloed van Rietveld reikt verder dan restauratieprojecten. In 2019 werkte Forbo tijdens de Dutch Design Week samen met Lensvelt en Rietveld Originals om Rietvelds Military Chair opnieuw te interpreteren met Furniture Linoleum. De samenwerking resulteerde in een special edition van zes stoelen, uitgevoerd in zowel eigentijdse als klassieke kleuren. Met deze collectie werd een eerbetoon gebracht aan het gedeelde erfgoed van een van Nederlands meest invloedrijke ontwerpers en een materiaal dat al generaties lang relevant is.
Een van de stoelen uit de serie, de Pistachio-editie, was in 2025 opnieuw te zien op de internationale designbeurs Salone del Mobile. Daarmee werd opnieuw de tijdloze aantrekkingskracht van zowel Rietvelds ontwerp als Furniture Linoleum onderstreept.
In plaats van het verleden te kopiëren, liet deze samenwerking zien hoe Rietvelds ideeën hedendaags design en nieuwe generaties ontwerpers blijven inspireren.
Wanneer materiaal deel wordt van het verhaal
Goed design verdwijnt nooit echt. Het kan tevoorschijn komen onder later aangebrachte vloerlagen, bewaard blijven dankzij de zorgvuldige restauratie van een woning, of opnieuw worden geïnterpreteerd in een iconische stoel voor een nieuwe generatie.
Meer dan zestig jaar na de laatste projecten van Gerrit Rietveld laat zijn werk nog altijd zien dat elk oppervlak een functie heeft. De blijvende relatie tussen Rietveld en linoleum herinnert ons eraan dat goede materialen een ruimte niet alleen afwerken, maar ook helpen het verhaal ervan te vertellen.